Hoe creëer je werkrust met een PTA?

De planners zullen onderstaand verhaal wellicht een open deur vinden, de improvisatiekunstenaars krijgen er misschien enorme allergie van. En jij? 

Wat ga je doen met de klas? Welk huiswerk geef je op? Is de indeling van je methode leidend? De jaaragenda? Hoewel een schooljaar jaar in jaar uit het uiterst voorspelbare ritme van een klok heeft raken sommige collega’s soms hopeloos de weg kwijt (‘in het voorjaar weet ik het niet meer met al die gekke dagen’). 

Voor al die mensen die wat meer navigatie kunnen gebruiken maar een hekel hebben aan planning is het aardig om een schooljaar eens te vergelijken met de route naar die leuke camping in Frankrijk die je hebt geboekt. Als je per kruispunt gaat bedenken hoe je verder gaat rijden heb je waarschijnlijk alle 6 weken vakantie nodig om er überhaupt te komen. Nadenken over doel, route en een goed kompas bespoedigen de reistijd (en reisplezier!) aanzienlijk.

In het voortgezet onderwijs wordt in de bovenbouw een PTA (programma voor toetsing en afsluiting) opgesteld. Dit is een document waarin per vak staat vermeld wat de grote toetsen, tentamen en opdrachten zijn die meetellen voor het (school)examendossier. De scoop van het PTA is de hele bovenbouwperiode onderverdeeld in jaarlagen (bijvoorbeeld HAVO 4).

De weg naar de toetsen uit het PTA kun je uitwerken in een studiewijzerPer week verdeel je de toetsstof zodat er een gelijkmatige werkverdeling voor de leerling (en docent!) wordt gemaakt. Ben jij of de leerling een keer ziek? Geen paniek, de koers is duidelijk en eenvoudig bij te werken. 

Per les kun je de lesstof ook nog verwerken in een dagprogramma. Navraag bij  leerlingen leert dat ze inzicht in de doelen en inhoud van een les erg waarderen. Dit dagprogramma de volgende onderdelen:

  • Lesdoel, verdeeld in kennis (‘je kent verschillen tussen het parlement en de regering’) en vaardigheden (‘de wetgevende taak herkennen in een krantenartikel’) . 
  • Lesmateriaal met locatie (‘lezen: paragraaf 2 ‘De Tweede Kamer’ blz 23, opdracht 5-15 blz 25′, www.detweedekamer.nl)
  • Lesonderdelen met tijd (‘intro, 10:15 uitleg, 10:25 zelfstandig werken, 10:45 bespreken en conclusie 10:55 huiswerk en vooruitblik volgende les’) en 
‘Waar waren we ook alweer?’

De voordelen op een rij:

  • Je maakt een keer een route voor het jaar en hoeft alle volgende keren alleen op je navigatie te kijken.
  • Het vertrouwen in jou als stuurman groeit. Bij leerlingen, ouders en collega’s. Niets is zo dodelijk als de vraag ‘waar waren we ook alweer? ‘
  • Als je PTA’s, studiewijzers en dagprogramma’s goed (digitaal) opslaat kun je deze volgende keren heel makkelijk hergebruiken.
  • Het overzicht dat je creëert zorgt voor werkrust. 
  • Doordat je niet meer dagelijks nadenkt over de route heb je tijd over voor andere zaken. 

Niet alle docenten worden gelukkig van het nadenken over en schaven aan deze documenten. De waan van de dag en de les van morgen lijken urgenter. Toch kan het heel verstandig zijn om met je sectiegenoten een keer goed te gaan zitten om deze zaken te bespreken. Immers: ze vormen het kompas, bestemming en route welke met je met de leerlingen gaat volgen.  

Geef een reactie

Site Footer